Księgarnia Akademicka
Kraków 2001
Stron 346
Spis treści:
Uwagi wstępne
Armia Franciszka Józefa I
__Centralne kierownictwo spraw wojskowych
__Wojskowe władze terytorialne
__Sztaby specjalne
__Służba zdrowia, audytoriat, intendentura, gwardie przyboczne
__Jednostki wojskowe
____Formacje piesze
____Formacje jazdy
____Jednostki artylerii i inne formacje techniczne
__C. k. (c. i k.) Marynarka Wojenna
Żołnierze Franciszka Józefa I
__„Cesarskie dzieci”
__Złoty portepee
Galicja i wojskowość Habsburgów - niektóre ze wzajemnych relacji
Oficerowie-Polacy
Generałowie i admirałowie narodowości polskiej w austro-węgierskich siłach zbrojnych w latach 1868–1918 - część biograficzna
Generałowie i admirałowie narodowości polskiej - próba podsumowania
Bibliografia
Wykaz tabel
Zusammenfassung
Indeks osób
Indeks miejscowości
…
Książka Jana Rydla „W służbie Cesarza i Króla” jest niezastąpionym kompendium wiedzy o siłach zbrojnych Austro-Węgier oraz o służbie Polaków pod sztandarami Franciszka Józefa I i Karola I. Większość z nich umiała połączyć lojalność wobec Habsburgów z autentycznym polskim patriotyzmem. Książka zawiera ponadto sylwetki ponad stu c. i k. generałów i admirałów narodowości polskiej z lat 1868-1918. Ponad 40 spośród nich przeszło w latach 1918-1919 do Wojska Polskiego, ofiarowując mu swe nieprzeciętne umiejętności i doświadczenie.
…
Fundamentalne zagadnienie komunikacji w obrębie instytucji wojska uregulowane zostało w postaci kompromisu między dwiema skrajnościami: pełnym ujednoliceniem językowym - to znaczy nakazem używania w wojsku wyłącznie języka niemieckiego (co było, nawet w czasach neoabsolutyzmu, zupełnie niemożliwe ze względów praktycznych), a całkowitym rozczłonkowaniem wojska na odrębne pod względem językowym segmenty, co z kolei było nie do pomyślenia z punktu widzenia spoistości państwa i gotowości armii. Przyjęła się zasada, że żołnierzy trzeba nauczać w ich ojczystym języku, lecz muszą też rozumieć komendy wydawane języku korpusu oficerskiego i muszą odpowiadać na nie w tym samym języku. Zasady te znalazły wyraz w postaci pojęć: język służbowy (die Dienstsprache), język rozkazodawstwa (die Kommandosprache) i język pułku (die Regimentssprache).
…
Przodkowie FML Augusta Urbańskiego von Ostrymiecz byli polskimi ziemianami, zamieszkiwali Galicję Wschodnią (część rodu żyła pod zaborem rosyjskim). Jan Urbański, ojciec Augusta, posłany został do c. k. wojska po zniszczeniu majątku rodzinnego leżącego w okolicach Brodów w latach 30. XIX wieku. Służył przez długi czas na południu Monarchii i tam poślubił Victorię Vlaichi z Raguzy. W mieście tym w 1866 roku przyszedł na świat przyszły szef wywiadu austro-węgierskiego. Od 1870 roku Jan Urbański, który w ciągu swej kariery doszedł do stopnia pułkownika, służył w Wadowicach w 56 pułku piechoty. Jak wspominał August, ojciec jego bardzo dobrze czuł się w tym garnizonie i wśród okolicznej szlachty. Mimo to August i jego, nie znana mi z imienia, siostra nie poszli do polskiej szkoły a wobec braku szkoły niemieckiej w Wadowicach nauczanie wzięli na siebie rodzice. August, który wykształcenie uzyskał w wojskowej niższej i wyższe szkole realnej oraz w Wojskowej Akademii Technicznej, wstąpił do wojska w 1885 roku jako porucznik artylerii. W 1892 roku ukończył Szkołę Wojenną i od tej pory datuje się jego błyskotliwa kariera sztabowa. Jej szlak zawiódł go wkrótce do Lwowa (1894). Tam August Urbański von Ostrymiecz, znający język polski - na równi z węgierskim i chorwackim - w stopniu zum Dienstgebrauch genügend, nie czuł się dobrze. Napisał po latach o Galicji, iż „miało się wrażenie, że nie jest się Austrii, lecz w kraju nieprzyjacielskim”.
…
K. k. Landwehr-Infanterie-Regiment Neu-Sandec Nr. 32
K. k. Landwehr-Infanterie-Regiment
Neu-Sandec Nr. 32
Copyright © Grzegorz Liberacki All Rights Reserved