Wydawnictwo Jerzy Giza

Kraków 2011

Stron 408

Spis treści:

Przedmowa

Wstęp

Organizacja C. K. Armii i jej żołnierze

20. Pułk Piechoty (1681-1914)

20. Pułk Piechoty (1914-1918)

Antecedencje Organizacji „Wolność" (1916-1917)

Powstanie Organizacji „Wolność" (1918)

Front Włoski

Garnizon Tarnowski

Garnizon Sądecki

Organizacja „Wolność" w innych oddziałach cesarsko-królewskiej armii

Związek Organizacji „Wolność" (1937-1939)

Członkowie „Związku Organizacji „Wolność" i uczestników walk o niepodległość w formacjach byłej armii austrackiej"

Odznaczenia Niepodległościowe członków organizacji „Wolność"

Bohaterowie Organizacji „Wolność" z 20. Galicyjskiego Pułku Piechoty i ich późniejsze losy (Część biograficzna)

Zakończenie

Podziękowania

Aneks

Bibliografia

Indeks Nazwisk

Spis Treści

Nota O Autorze

Jerzy Giza

…

Celem niniejszej pracy jest opisanie okoliczności i momentu powstania organizacji „Wolność", antyaustriackiej konspiracji wojskowej w szeregach niektórych oddziałów cesarsko-królewskiej armii (głównie piechoty, choć również kawalerii i artylerii, marynarki wojennej oraz Szkoły Inwalidów Wojennych w Krakowie), ukazanie jej działalności u schyłku I wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem 20. (galicyjskiego) pułku piechoty „Księcia Pruskiego Henryka", gdzie były jej początki i gdzie przybrała formę najbardziej spektakularną, pokazanie ważnej roli, jaką odegrała dla budzenia świadomości narodowej i myśli niepodległościowej oraz dla formowania pierwszych oddziałów Wojska Polskiego u progu niepodległości (listopad 1918 r.), a następnie przedstawienie losów jej członków przez pryzmat indywidualnych osiągnięć w późniejszym okresie, jak również przez pewien „portret zbiorowy", czyli pokazanie historii dążeń członków tej organizacji w II RP (koniec lat trzydziestych) do uznania ich praw kombatanckich na równi z innymi polskimi organizacjami o charakterze niepodległościowym.

…

Zasadniczą podstawą źródłową pracy stała się, odkryta przez autora, dokumentacja „Związku Organizacji »Wolność« i Uczestników Walk o Niepodległość w formacjach byłej armii austriackiej". Dokumenty te od czasu okupacji niemieckiej w 1939 r. były ukryte przez ppłk. Stanisława Plapperta (1888-1956) w Krakowie, a później - aż do 1997 r. - przez jego rodzinę w wilii przy ul. Daszyńskiego. Jest to materiał obszerny, ale stanowi tylko część zgromadzonych w latach trzydziestych dokumentów i relacji, ponieważ pewna ich ilość (dziś nie wiadomo jak wielka i wartościowa) została zniszczona tuż przed wkroczeniem wojsk niemieckich do Krakowa we wrześniu 1939 r. z powodu obawy przed dostaniem się jej w ręce okupanta. Wszak materiały te dotyczyły oficerów Wojska Polskiego, w większości, będących w służbie czynnej.

…

Żałować należy, iż wojna przerwała pracę, którą prowadził mjr Władysław Gołąb. W liście, z 21 lutego 1939 r., skierowanym do Zarządu Głównego „Związku Organizacji »Wolność«...", napisał m.in.: „na ukończeniu posiadam szczegółowe opracowanie akcji niepodległościowej w b. 32. pułku strzelców, łącznie z jego baonem zapasowym w Bochni, o objętości około 300 stron maszynowego pisma, które spodziewam się wykończyć ostatecznie do dwóch miesięcy. Po wykończeniu tej pracy prześlę rękopis do wykorzystania przez P.T. Zarząd. Ponadto dodaję, że w Redakcji czasopisma »Niepodległość« w Warszawie złożyłem do druku rękopis pt. »Wolność i jej rola w rozbiciu armii austriackiej«...". Można z dużą dozą prawdopodobieństwa stwierdzić, iż praca nie została ukończona, ponieważ nie ma jej w archiwum „Związku Organizacji »Wolność«..." ani nie ma żadnego komentarza w tej sprawie jego sekretarza generalnego, ppłk. Stanisława Plapperta. Należy wątpić, czy ocalała z zawieruchy wojennej, gdyż mjr Władysław Gołąb mieszkał w Warszawie, która przeszła przez oblężenie w 1939 r. i powstanie w 1944r.

…

K. k. Landwehr-Infanterie-Regiment Neu-Sandec Nr. 32

K. k. Landwehr-Infanterie-Regiment

Neu-Sandec Nr. 32

Copyright © Grzegorz Liberacki All Rights Reserved